به گزارش پایگاه خبری شهر اصیل و به نقل از خبرگزاری فارس از اصفهان، استخوانها از بافتهای زنده بدن هستند که بهطور مداوم فرایند تخریب و بازسازی را پشت سر میگذارند؛ اما زمانی که سرعت تخریب استخوان از میزان ساخت آن پیشی بگیرد، تراکم و استحکام استخوان کاهش مییابد و احتمال شکستگی افزایش پیدا میکند.پوکی استخوان یکی از بیماریهای شایع، بهویژه در سنین بالاتر است که میتواند توانایی حرکتی، کیفیت زندگی و استقلال افراد را تحت تأثیر قرار دهد.
این بیماری در بسیاری از موارد تا زمان بروز شکستگی، علامت مشخصی ندارد و به همین دلیل از آن بهعنوان «بیماری خاموش» یاد میشود.
شکستگی لگن، ستون فقرات و مچ دست؛ عوارض مهم پوکی استخوانپژمان عقدک، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به اهمیت پیشگیری از پوکی استخوان، بر ضرورت شناخت عوامل خطر، اصلاح سبک زندگی و تشخیص بهموقع این بیماری تأکید کرد.
وی با بیان اینکه پوکی استخوان معمولاً تا زمان بروز شکستگی علامت مشخصی ندارد افزود: همین ویژگی موجب شده است که از این بیماری بهعنوان بیماری خاموش یاد شود؛ ازاینرو، شناخت عوامل خطر و مراجعه بهموقع برای بررسی وضعیت سلامت استخوانها اهمیت زیادی دارد.
شکستگی؛ مهمترین عارضه پوکی استخوانسخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، شکستگی استخوانها را مهمترین پیامد پوکی استخوان دانست و گفت: این شکستگیها بیشتر در نواحی ستون فقرات، لگن و مچ دست رخ میدهند و میتوانند به کاهش کیفیت زندگی و محدود شدن فعالیتهای روزمره افراد منجر شوند.
عقدک با اشاره به عوارض شکستگی مهرههای ستون فقرات بیان کرد: این عارضه ممکن است موجب کمردرد، کاهش قد و خمیدگی پشت شود.
همچنین شکستگی لگن در افراد سالمند میتواند به جراحی، بستری طولانیمدت و کاهش توانایی حرکتی و استقلال فرد منجر شود.وی ادامه داد: شکستگی مچ دست نیز از دیگر شکستگیهای شایع مرتبط با پوکی استخوان است که اغلب پس از زمین خوردن رخ میدهد و توجه به پیشگیری از سقوط، بهویژه در سالمندان، اهمیت ویژهای دارد.افزایش سن و یائسگی؛ عوامل مهم ابتلا به پوکی استخوانسخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به عوامل خطر ابتلا به پوکی استخوان تصریح کرد: افزایش سن یکی از مهمترین عوامل ابتلا به این بیماری است، زیرا با بالا رفتن سن، تراکم استخوان بهتدریج کاهش مییابد
.عقدک کاهش هورمون استروژن پس از یائسگی را از دیگر عوامل مهم در زنان عنوان کرد و افزود: کاهش این هورمون میتواند روند افت تراکم استخوان را تسریع کند و خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهد.وی سابقه خانوادگی، بهویژه سابقه شکستگی لگن در والدین، تغذیه نامناسب و دریافت ناکافی کلسیم، ویتامین D و پروتئین را از دیگر عوامل مؤثر در افزایش خطر این بیماری برشمرد.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تأکید بر نقش سبک زندگی در سلامت استخوانها خاطرنشان کرد: کمتحرکی، مصرف دخانیات و الکل و لاغری شدید نیز میتوانند خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهند.
عقدک برخی بیماریهای مزمن، از جمله دیابت و آرتریت روماتوئید، و مصرف طولانیمدت بعضی داروها، بهویژه کورتونها، را از دیگر عوامل خطر دانست و تأکید کرد: مصرف یا قطع داروها نباید بدون نظر پزشک انجام شود و افرادی که داروهای طولانیمدت مصرف میکنند، باید درباره عوارض احتمالی و ضرورت بررسی سلامت استخوانهای خود با پزشک مشورت کنند.
تغذیه سالم و فعالیت بدنی؛ دو راهکار اساسی برای پیشگیریوی با اشاره به اهمیت اصلاح سبک زندگی در پیشگیری از پوکی استخوان اظهار کرد: مصرف مواد غذایی حاوی پروتئین، میوه و سبزیجات و دریافت کافی کلسیم، بهویژه از طریق مواد غذایی مانند لبنیات، نقش مهمی در حفظ سلامت استخوانها دارد.سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ویتامین D را برای جذب کلسیم ضروری دانست و افزود: مصرف مکملهای ویتامین D باید با توجه به وضعیت فرد و نظر پزشک انجام شود و از مصرف خودسرانه این مکملها پرهیز شود.
عقدک با تأکید بر ضرورت فعالیت بدنی منظم گفت: پیادهروی، ورزشهای تحملکننده وزن، تمرینهای تقویت عضلات و تمرینهای تعادلی از جمله فعالیتهایی هستند که میتوانند به حفظ سلامت استخوانها، تقویت عضلات و کاهش خطر زمین خوردن کمک کنند.
وی با بیان اینکه برنامه ورزشی باید متناسب با وضعیت جسمانی افراد انتخاب شود، تصریح کرد: افرادی که به پوکی استخوان شدید مبتلا هستند یا سابقه شکستگی دارند، بهتر است پیش از شروع فعالیت ورزشی با پزشک خود مشورت کنند.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ترک سیگار، پرهیز از مصرف الکل و اصلاح وضعیت وزن در افراد دارای کمبود وزن را از دیگر اقدامات مؤثر در حفظ سلامت استخوانها عنوان کرد.
ایمنسازی محیط زندگی برای پیشگیری از شکستگیعقدک با تأکید بر اهمیت پیشگیری از زمین خوردن، بهویژه در سالمندان، اظهار کرد: ایمنسازی محیط زندگی میتواند نقش مهمی در کاهش خطر سقوط و شکستگیهای ناشی از آن داشته باشد.
وی افزود: تأمین روشنایی مناسب در منزل، ثابت کردن فرشهای لغزنده، استفاده از کفش مناسب و نصب دستگیره در حمام و سرویسهای بهداشتی از جمله اقداماتی هستند که میتوانند احتمال زمین خوردن را کاهش دهند.به گفته وی، توجه همزمان به سلامت استخوانها، تقویت عضلات و ایمنسازی محیط زندگی، بهویژه در سنین سالمندی، میتواند به حفظ توانایی حرکتی و استقلال افراد کمک کند.
سنجش تراکم استخوان؛ راهی برای تشخیص زودهنگامسخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به روش تشخیص پوکی استخوان بیان کرد: سنجش تراکم استخوان یکی از روشهای اصلی بررسی وضعیت استخوانهاست که با استفاده از آن میتوان میزان تراکم استخوان را ارزیابی کرد.عقدک ادامه داد: در صورت پایین بودن تراکم استخوان از حد مشخص یا وجود سابقه شکستگی ناشی از ضربه خفیف، پزشک شرایط فرد را بررسی کرده و بر اساس وضعیت بیمار، اقدامات تشخیصی و درمانی لازم را در نظر میگیرد.
وی زنان پس از یائسگی، سالمندان، افرادی که سابقه شکستگی بر اثر ضربه خفیف دارند و کسانی را که بهمدت طولانی داروهای کورتونی یا برخی داروهای دیگر مصرف میکنند، از گروههایی دانست که باید درباره ضرورت انجام سنجش تراکم استخوان با پزشک مشورت کنند.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان خاطرنشان کرد: در صورت تشخیص پوکی استخوان، پزشک ممکن است علاوه بر توصیههای تغذیهای و فعالیت بدنی، درمان دارویی را نیز متناسب با شرایط بیمار تجویز کند.
هدف درمان؛ کاهش خطر شکستگی و حفظ استقلال فردعقدک با اشاره به وجود داروهای مؤثر برای درمان پوکی استخوان گفت: درمانهای دارویی میتوانند خطر شکستگی را به میزان قابلتوجهی کاهش دهند و از بروز عوارض جدی این بیماری پیشگیری کنند.
وی تأکید کرد: هدف اصلی درمان پوکی استخوان تنها افزایش تراکم استخوان نیست، بلکه پیشگیری از شکستگی، حفظ توانایی حرکتی و کمک به حفظ استقلال فرد در زندگی روزمره از اهمیت اساسی برخوردار است.
تغذیه سالم، تحرک منظم، تقویت عضلات، پیشگیری از زمین خوردن و مراجعه بهموقع به پزشک از جمله اقداماتی هستند که میتوانند به حفظ سلامت استخوانها و کاهش خطر شکستگی کمک کنند.