به گزارش پایگاه خبری شهر اصیل و به نقل از وبدا دکتر بهاره طحانی دانشیار گروه جامعهنگر دانشکده دندانپزشکی به بررسی ابعاد مختلف سلامت دهان و دندان در کودکان پرداخت و با استناد به یافتههای یک مطالعه پیگیرانه در استان اصفهان، نسبت به شیوع گسترده پوسیدگی و تأثیر عمیق عوامل اجتماعی–اقتصادی بر آن هشدار داد.
وی با بیان اینکه پوسیدگی دندان یکی از شایعترین بیماریهای مزمن دوران کودکی محسوب میشود که بار قابلتوجهی بر سلامت عمومی جامعه تحمیل میکند، اظهار داشت: نتایج مطالعهای که بر روی کودکان ۷ ساله استان اصفهان با یک سال پیگیری انجام شد، نشان میدهد که وضعیت اجتماعی–اقتصادی خانواده، نقشی تعیینکننده و انکارناپذیر در بروز پوسیدگیهای جدید و همچنین میزان دسترسی به خدمات دندانپزشکی دارد.
دکتر طحانی با اشاره به آمار نگرانکننده این پژوهش، افزود: در این مطالعه، ۳۸.۴ درصد کودکان در دندانهای شیری و ۳۳.۴ درصد در دندانهای دائمی دچار پوسیدگی جدید شدهاند. همچنین بیش از ۷۰ درصد کودکان حداقل یکی از پیامدهای نامطلوب مانند پوسیدگی، ترمیم یا کشیدن دندان شیری را تجربه کردهاند که نشان از گستردگی این معضل در سنین پایین دارد.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تأکید بر اینکه نابرابری اجتماعی، مهمترین عامل تعیینکننده در بروز این بیماری است، تصریح کرد: کودکان خانوادههای کمبرخوردار، بیش از دو برابر بیشتر از کودکان خانوادههای برخوردار در معرض پوسیدگیهای جدید قرار دارند و در عین حال، دسترسی بسیار کمتری به خدمات ترمیمی و درمانی دارند.
وی در ادامه به بررسی عوامل فردی و خانوادگی پرداخت و خاطرنشان کرد: رفتارهای نامناسب بهداشت دهان، نوع مدرسه، سطح تحصیلات و وضعیت اشتغال والدین، همگی با میزان پوسیدگی دندان ارتباط معناداری دارند. همچنین عواملی مانند تعداد فرزندان، ترتیب تولد کودک و سطح آگاهی والدین نیز در این زمینه نقش داشته است.
دکتر طحانی در بخش دیگری از سخنان خود، به تأثیر شگرف سلامت روان والدین بر سلامت دهان کودکان اشاره کرد و گفت: نتایج نشان میدهد که افسردگی، اضطراب و استرس والدین با افزایش شاخص پوسیدگی در کودکان مرتبط است. در مقابل، سواد سلامت والدین و رفتارهای تغذیهای مناسب، نقش محافظتی ایفا کرده و رابطه معکوس با میزان پوسیدگی دارند.
وی با معرفی وارنیش فلوراید بهعنوان یکی از مؤثرترین روشهای پیشگیرانه، اظهار داشت: این ماده با افزایش رمینرالیزاسیون، کاهش تخریب مینا، اثر ضدباکتریایی و ایجاد مخازن فلورایدی روی دندان، هم از ایجاد پوسیدگی جدید جلوگیری میکند و هم روند پوسیدگیهای اولیه را متوقف یا معکوس میسازد. مطالعات نشان داده است که استفاده منظم از وارنیش فلوراید میتواند پوسیدگی را در دندانهای شیری تا ۳۳ تا ۳۷ درصد و در دندانهای دائمی تا ۴۰ تا ۴۳ درصد کاهش دهد.
دانشیار گروه جامعهنگر دانشکده دندانپزشکی، برنامههای مدرسهای وارنیش فلوراید را راهکاری مؤثر در کاهش نابرابریهای سلامت دهان دانست و افزود: این برنامهها با ارائه مستقیم خدمات پیشگیرانه به کودکان، علاوه بر کاهش شیوع پوسیدگی، شکاف سلامت میان کودکان کمبرخوردار و برخوردار را نیز کاهش میدهند و از نظر هزینه و اثربخشی بسیار کارآمد ارزیابی میشوند.
دکتر طحانی در پایان با تأکید بر رویکرد چندبعدی به مسئله پوسیدگی دندان، خاطرنشان کرد: پوسیدگی دندان در کودکان تنها یک مشکل رفتاری یا فردی نیست، بلکه نتیجه تعامل پیچیدهای از عوامل اجتماعی، اقتصادی، رفتاری و روانی است. سیاستهای پیشگیرانه باید بر گسترش برنامههای مدرسهای، ارتقای سواد سلامت والدین، بهبود سلامت روان خانوادهها، کاهش نابرابریها و توسعه خدمات پیشگیرانه مانند وارنیشتراپی متمرکز باشند تا بتوان بار این بیماری و شکافهای سلامت را در جامعه بهطور چشمگیری کاهش داد.
