هاشم امینی که روز چهارشنبه 8 مهرماه به استان اصفهان سفر کرده بود در جریان بازدید از تصفیهخانه فاضلاب شهر تیران با اشاره به محدودیت منابع مالی دولت و حجم بالای نیازهای سرمایهگذاری در صنعت آب و فاضلاب اظهار کرد: توسعه زیرساختهای فاضلاب و تبدیل پساب به یک منبع آبی قابل اتکا، نیازمند عبور از الگوی تأمین مالی صرفاً دولتی و استفاده حداکثری از ظرفیت سرمایهگذاران و صنایع است.
او افزود: در این مسیر، قراردادهای بیع متقابل و واگذاری آب بازیافتی یکی از مدلهای مؤثر برای پیوند دادن سرمایهگذاری در زیرساختهای فاضلاب با تأمین آب مورد نیاز مصرفکنندگان بزرگ به شمار میرود؛ بهگونهای که سرمایهگذار با مشارکت در ایجاد یا تکمیل زیرساختهای فاضلاب، از ظرفیت آب بازیافتی تولیدشده برای تأمین نیاز آبی خود استفاده میکند.
امینی با اشاره به تجربه موجود در کشور گفت: تاکنون ۸۶ قرارداد بیع متقابل برای واگذاری سالانه ۴۰۸ میلیون مترمکعب آب بازیافتی منعقد شده و حجم سرمایهگذاری جذبشده در این قراردادها به حدود 378 هزار میلیارد تومان رسیده است.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور ادامه داد: در حدود ۹۵ درصد آب بازیافتی واگذارشده در این قراردادها به بخش صنعت و ۵ درصد به آبیاری فضای سبز اختصاص یافته است؛ رویکردی که ضمن ایجاد منابع مالی برای توسعه طرحهای فاضلاب، زمینه جایگزینی پساب با منابع آب متعارف در مصارف قابل جایگزینی را فراهم میکند.
او با تأکید بر اینکه توسعه بازار آب بازیافتی باید همزمان با توسعه زیرساختهای فاضلاب دنبال شود، اظهار کرد: آب بازیافتی زمانی میتواند به یک منبع اقتصادی و راهبردی تبدیل شود که برای تولید، انتقال، تصفیه تکمیلی و مصرف آن، مدلهای قراردادی و اقتصادی پایدار تعریف شود.
امینی همچنین بر ضرورت تنوعبخشی به شیوههای مشارکت بخش خصوصی تأکید کرد و گفت: BOT، BOO، بیع متقابل، فروش آب بازیافتی(پساب) و سایر مدلهای مشارکت باید متناسب با ویژگیهای هر پروژه مورد استفاده قرار گیرند و نمیتوان برای تمام طرحهای آب و فاضلاب یک نسخه واحد تأمین مالی تعریف کرد.
او یادآور شد: شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور پیش از این نیز با هدف تسهیل ورود بخش خصوصی، بیش از ۱۴۰ فرصت سرمایهگذاری در حوزههایی از جمله آب بازیافتی، انرژیهای تجدیدپذیر، مدیریت مصرف و کاهش هدررفت آب را شناسایی و مدلهای مالی و فنی آنها را برای ارائه به سرمایهگذاران آماده کرده است.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور خاطرنشان کرد: تجربه قراردادهای بیع متقابل نشان میدهد که آب بازیافتی میتواند از یک محصول جانبی فرآیند تصفیه فاضلاب به یک دارایی اقتصادی تبدیل شود؛ داراییای که همزمان سه هدف تأمین مالی توسعه زیرساخت، تأمین آب غیرمتعارف برای مصرفکنندگان و کاهش فشار بر منابع آب متعارف را دنبال میکند.
امینی با اشاره به تکالیف برنامه هفتم توسعه در زمینه استفاده از منابع آب غیرمتعارف افزود: حرکت صنایع آببر به سمت استفاده از آب بازیافتی و سایر منابع غیرمتعارف، فرصت مناسبی برای توسعه زیرساختهای فاضلاب فراهم کرده است و باید از این ظرفیت برای ایجاد یک چرخه اقتصادی پایدار در صنعت آب و فاضلاب استفاده کرد.
او تأکید کرد: رویکرد شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، ایجاد بستری است که در آن سرمایهگذاری در فاضلاب صرفاً یک هزینه زیرساختی تلقی نشود، بلکه از طریق ارزش اقتصادی آب بازیافتی، امکان بازگشت سرمایه و توسعه مستمر زیرساختها فراهم شود.
امینی گفت: آینده توسعه صنعت فاضلاب کشور در گرو ترکیب منابع عمومی با سرمایه بخش خصوصی، تنوعبخشی به مدلهای قراردادی و شکلگیری بازار واقعی برای آب بازیافتی است.
