نمایش موارد بر اساس برچسب: شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان

ناصر اکبری با بیان این‌که برنامه‌ گسترده‌ای برای توسعه زیرساخت‌های آب و فاضلاب استان در سال ۱۴۰۵ با تکیه بر ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و استفاده از ابزارهای نوین تأمین، تدوین شده است گفت: با هدف تسریع در اجرای طرح‌های زیربنایی و تأمین منابع مالی مورد نیاز، انعقاد قراردادهای جدید بیع متقابل در شهرهای گلپایگان، ورزنه، میمه، اژیه، شهرضا و قهدریجان در دستور کار قرار گرفته است که برآورد سرمایه‌گذاری این طرح‌ها بیش از ۱۵۶ هزار و ۶۸۷ میلیارد ریال است.

وی افزود: با اجرای این طرح‌ها، بیش از یک‌هزار و ۱۷۱ کیلومتر شبکه و خطوط انتقال فاضلاب در استان اجرا شده و یا توسعه خواهد یافت و زمینه بهره‌مندی جمعیتی در حدود ۳۷۵ هزار نفر از خدمات تصفیه و دفع بهداشتی فاضلاب فراهم می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان همچنین از برنامه‌ریزی برای جذب ۲۰ هزار و ۹۵۰ میلیارد ریال تسهیلات بانکی در قالب ماده ۵۶ خبر داد و گفت: این منابع مالی برای اجرای طرح‌های آب و فاضلاب در شهرستان‌های اصفهان، برخوار، شهرضا، شاهین‌شهر، خوانسار، گلپایگان و همچنین طرح آبرسانی نطنز اختصاص خواهد یافت.

اکبری با اشاره به نقش مشارکت بخش خصوصی در توسعه زیرساخت‌های فاضلاب استان تصریح کرد: در سال ۱۴۰۵ دو تصفیه‌خانه فاضلاب احداث‌شده با مشارکت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در شهرهای تیران و فولادشهر افتتاح می‌شود.

وی ظرفیت مجموع این دو تصفیه‌خانه را ۳۵ هزار و ۸۰۰ مترمکعب در شبانه‌روز اعلام کرد و افزود: با بهره‌برداری از این تأسیسات، بیش از ۱۵۳ هزار نفر از جمعیت استان تحت پوشش خدمات دفع و تصفیه بهداشتی فاضلاب قرار خواهند گرفت.

از این تعداد، ۷۳ هزار و ۸۵۰ منهول و ۳۵.۵ کیلومتر از شبکه فاضلاب مربوط به مناطق شش‌گانه‌ شهر اصفهان است که در سه‌ماهه نخست سال 1405 مورد سم‌پاشی و شست‌وشو قرار گرفت

این عملیات با هدف ارتقای شرایط بهداشتی شبکه، کنترل جمعیت حشرات موذی، جلوگیری از انسداد خطوط فاضلاب و کاهش احتمال بروز حوادث و مشکلات بهره‌برداری انجام شده و مطابق برنامه‌ریزی صورت‌گرفته، به‌صورت مستمر در طول سال ادامه خواهد داشت.

به گزارش پایگاه خبری شهر اصیل و به نقل از ایرنا بر اساس آمار موجود ۳۵ درصد شبکه‌های آب شهری و روستایی در ایران فرسوده‌اند و نیاز به بازسازی دارند که این فرسودگی باعث هدررفت میزان قابل ملاحظه‌ای آب می‌شود، بی تردید کشوری که با کمبود منابع آبی رو‌به‌روست باید هر روز از اتلاف هر چه بیشتر مایه حیات جلوگیری کند.

در این ارتباط مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور گفت: میانگین عمر لوله‌های آب حدود ۳۰ سال است و برای کاهش تنها یک درصد از هدر رفت واقعی آب در شبکه‌ها، سالانه حدود ۲۱۰ هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز است.

هاشم امینی با بیان این‌که خطوط انتقال و شبکه‌های توزیع آب دارای عمر مفید مشخصی هستند، افزود: پس از پایان این دوره، لوله‌ها به تدریج دچار فرسودگی می‌شوند، البته عمر مفید شبکه به عواملی همچون جنس لوله، نوع خاک، میزان فشار و تنش‌های وارد شده به شبکه نیز بستگی دارد و ممکن است در مناطق مختلف متفاوت باشد.

وی با اشاره به الزامات نگهداری از شبکه‌های آبرسانی خاطرنشان کرد: برخی لوله‌ها، به ویژه لوله‌های فولادی، برای افزایش دوام و جلوگیری از خوردگی، نیازمند اجرای اقدامات حفاظتی از جمله سامانه‌های حفاظت کاتدی هستند. از سوی دیگر، با توجه به محدودیت منابع مالی، وزارت نیرو بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند سامانه‌های تله‌متری، اسکادا (SCADA) و مدیریت هوشمند فشار را در دستور کار قرار داده است تا ضمن کاهش تنش وارد بر شبکه، عمر مفید تأسیسات افزایش یابد.

او درباره روند نوسازی شبکه‌های فرسوده نیز اظهار داشت: اصلاح این شبکه‌ها از برنامه‌های مستمر وزارت نیرو به شمار می‌رود و سالانه بین ۲ هزار و ۵۰۰ تا سه هزار کیلومتر از خطوط فرسوده بازسازی می‌شود، با این حال برآوردها نشان می‌دهد برای حفظ پایداری شبکه، لازم است سالانه حدود ۱۰ درصد از شبکه‌های فرسوده در هر شهر و روستا نوسازی شود که محدودیت اعتبارات امکان تحقق کامل این هدف را فراهم نکرده است.

مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور بیان کرد: به همین دلیل، اولویت اصلی در اجرای طرح‌های اصلاحی، لوله‌هایی هستند که بیشترین میزان نشت یا شکستگی را دارند، همچنین در صورت بروز هرگونه حادثه یا نشت آشکار، نیروهای عملیاتی آبفا در کوتاه‌ترین زمان ممکن در محل حاضر شده و اقدامات لازم را برای رفع مشکل انجام می‌دهند.

امینی با اشاره به وضعیت «آب بدون درآمد» در کشور گفت: این شاخص در شبکه‌های آب شرب کشور بیش از ۲۸ درصد است، اما تمام این میزان به معنای هدررفت فیزیکی آب نیست، زیرا بخشی از آن ناشی از مصرف‌های غیر مجاز یا آبی محسوب می‌شود که مصرف شده اما بهای آن دریافت نشده است.

وی بیان کرد: هدررفت واقعی آب در شبکه‌ها حدود ۱۲ درصد برآورد می‌شود و کاهش تنها یک درصد از این میزان، بر اساس فهرست بهای سال ۱۴۰۴، به حدود ۲۱۰ هزار میلیارد ریال اعتبار سالانه نیاز دارد، رقمی که با توجه به روند تورم، در سال‌های آینده افزایش خواهد یافت.

آخرین وضعیت اصفهان

اصفهان در سال‌های اخیر بیش از هر زمان دیگری با بحران آب دست و پنجه نرم می‌کند. کاهش بارندگی، افت شدید ذخایر سد زاینده رود، برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی و افزایش مصرف، تنها بخشی از مشکلات این استان است اما در کنار این عوامل، موضوعی کمتر دیده شده نیز وجود دارد، فرسودگی شبکه توزیع آب که روز به روز هم به مقدار آن اضافه می‌شود.

اگرچه طی سال‌های اخیر شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان موفق شده میزان هدررفت آب را نسبت به میانگین کشور کاهش دهد، اما بخش قابل توجهی از شبکه انتقال و توزیع آب استان به دلیل عمر بالا، همچنان نیازمند بازسازی اساسی است، موضوعی که در صورت تداوم کمبود اعتبارات، می‌تواند امنیت تأمین آب میلیون‌ها شهروند را با مخاطره روبه‌رو کند.

بخش زیادی از شبکه آب شهری اصفهان در دهه‌های گذشته احداث شده و بسیاری از این خطوط عمر مفیدی نزدیک به ۳۰ سال یا بیشتر دارند که به مرور زمان در معرض پوسیدگی، خوردگی، شکستگی و نشت قرار گرفته‌اند.

یکی دیگر از نگرانی‌ها، همزمانی فرسودگی شبکه‌های آب و پدیده فرونشست زمین در اصفهان است. فرونشست می‌تواند موجب تغییر شکل زمین، افزایش تنش بر خطوط انتقال و شکستگی لوله‌ها شود و از سوی دیگر، نشت آب نیز در برخی شرایط بر پایداری خاک اثرگذار است. هرچند عامل اصلی فرونشست، برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی است، اما کارشناسان بر ضرورت مدیریت هم‌زمان این دو بحران تأکید دارند.

گرچه میزان ورودی سد زاینده رود نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما این موضوع به معنای خروج استان از شرایط تنش آبی نیست و فاصله ذخایر موجود با شرایط معمول همچنان قابل توجه است.

شبکه آب آشامیدنی استان در ساعات اوج مصرف با کسری 2500 تا 3000  لیتر آب در هر ثانیه روبه‌رو است که معادل ۲.۵ تا سه مترمکعب آب در هر ثانیه است. این رقم شاید در نگاه نخست چندان محسوس نباشد، اما این حجم از آب، نیاز شرب بیش از ۲۰ هزار نفر را در طول یک شبانه روز تأمین می‌کند و از یک سو نشان دهنده فشار قابل توجه وارده بر شبکه آبرسانی استان در زمان اوج مصرف است و از سوی دیگر ضرورت بازسازی شبکه فرسوده آب جهت جلوگیری از هدر رفت را متذکر می شود.

کارشناسان برای کاهش آثار فرسودگی شبکه آب، چند راهکار را پیشنهاد می‌کنند که اولین و اصلی ترین آن افزایش اعتبارات نوسازی شبکه‌های فرسوده است. اولویت‌بندی مناطق حادثه‌خیز، استفاده از لوله‌های مقاوم و فناوری‌های نوین و توسعه سامانه‌های هوشمند نشت‌یابی از دیگر موارد مورد تاکید به شمار می‌رود.

مدیریت هر چه بیشتر فشار شبکه، تعویض انشعابات و کنتورهای فرسوده و جذب سرمایه برای طرح‌های زیربنایی آب هم از دید کارشناسان مهم تلقی شده است.

و اما در جواب این پرسش که چرا بازسازی شبکه مورد نظر کند پیش می‌رود؟ باید گفت که مهم‌ترین مانع، کمبود منابع مالی است و در صورتی که منابع بیشتری در اختیار این بخش قرار گیرد شاهد شتاب در بهسازی آن خواهیم بود.

هوشمندسازی شبکه و اصلاح ۲۴۳ کیلومتر خطوط فرسوده

در این ارتباط مدیرعامل آبفای استان اصفهان در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: اصلاح ۲۴۳ کیلومتر شبکه فرسوده، تعویض ۷۵ هزار کنتور معیوب، راه‌اندازی بیش از یک هزار ایستگاه تله‌متری و تله‌کنترل و استقرار بزرگ‌ترین سامانه پایش برخط فشار آب کشور، مهم‌ترین برنامه‌های آبفای استان برای کاهش هدررفت و مدیریت هوشمند توزیع آب در شرایط کم‌آبی بوده است.

ناصر اکبری با بیان این‌که مدیریت بحران آب در استان اصفهان بر پایه یک زنجیره منسجم از تأمین، توزیع و مصرف شکل گرفته است، گفت: در بخش توزیع، آبفای استان تمام ظرفیت‌های فنی و مدیریتی خود را برای بهره‌برداری بهینه از منابع محدود آب، کاهش هدررفت و توزیع عادلانه آب شرب به کار گرفته است.

وی با اشاره به اقدامات شاخص سال گذشته افزود: در این مدت ۲۴۳ کیلومتر از شبکه‌های فرسوده آبرسانی اصلاح و بازسازی شد تا از نشت‌های پنهان و هدررفت آب جلوگیری شود و پایداری شبکه در شرایط اوج مصرف افزایش یابد.

مدیرعامل آبفای استان اصفهان یادآور شد: همچنین با تعویض کنتورهای معیوب، آبفای استان موفق به کسب رتبه نخست کشور در این حوزه شد که علاوه بر افزایش دقت اندازه‌گیری مصرف، نقش مؤثری در مدیریت تقاضا و برقراری عدالت در توزیع آب دارد.

اکبری در ارتباط با هوشمندسازی تأسیسات به عنوان محورهای اصلی مدیریت بهره‌برداری هم بیان کرد: امروز با راه‌اندازی بیش از یک‌هزار ایستگاه تله‌متری و تله‌کنترل، بزرگ‌ترین سامانه مدیریت برخط تأسیسات آب کشور در استان اصفهان فعال است و تمامی مخازن راهبردی به صورت لحظه‌ای پایش و کنترل می‌شوند.

وی خاطرنشان کرد: این اقدامات نشان می‌دهد صنعت آب، پیش از درخواست صرفه‌جویی از مردم، همه ظرفیت‌های فنی، تخصصی و مدیریتی خود را برای کاهش هدررفت و ارتقای بهره‌وری شبکه به کار گرفته است.

ناگفته نماند طرح‌های مختلف مرتبط با افزایش تاب‌آوری شبکه آبرسانی در اصفهان در سال‌های اخیر انجام شده است، برای مثال فروردین امسال با طراحی و نصب مجموعه‌ای از کلکتورهای برداشت اضطراری روی تعدادی از چاه‌ها و انشعاب‌های خاص، ظرفیت مدیریت بحران و تداوم تأمین آب در سطح مناطق زیر پوشش آبفای شمال شرق اصفهان (منطقه ۶) ارتقا یافت.

این اقدام با هدف مدیریت مسیر برداشت و تضمین جریان پایدار آب در شرایط بحرانی صورت گرفت، همچنین به‌منظور پشتیبانی از عملیات تانکرهای آبرسانی، نقاط برداشت اضطراری جدیدی نیز بر روی انشعابات سطح منطقه ایجاد شده است.

استفاده از اتصالات پلی‌اتیلن، امکان برداشت سریع، ایمن و قابل اتکا را فراهم می‌کند تا نیاز آبی شهروندان محدوده نواحی قهجاورستان، خوراسگان، خیابان جی و معابر فرعی آن حتی در زمان قطع یا اختلال شبکه نیز تأمین شود.

صنعت آب در سال‌های اخیر با اجرای طرح‌های متعدد تأمین، انتقال، ذخیره‌سازی، اصلاح و توسعه شبکه، هوشمندسازی تأسیسات، کاهش هدررفت آب و ارتقای تاب‌آوری زیرساخت‌ها، تمام ظرفیت‌های فنی و تخصصی خود را برای تأمین پایدار آب شرب به کار گرفته است. با وجود این، تجربه نشان داده است که پایداری منابع آب، تنها با اجرای طرح‌های عمرانی محقق نمی‌شود؛ این هدف زمانی دست‌یافتنی خواهد بود که مدیریت مصرف به یک فرهنگ عمومی و مسئولیتی مشترک تبدیل شود.

امروز شبکه آب شرب استان اصفهان در ساعات اوج مصرف با کمبود 2500 تا 3000 لیتری آب در ثانیه روبه‌روست؛ رقمی که معادل آب مورد نیاز بیش از ۲۰ هزار نفر در شبانه‌روز است. این آمار، بیش از آن‌که یک شاخص فنی باشد، بیانگر اهمیت نقش هر شهروند در حفظ پایداری شبکه آبرسانی است. گاهی بستن به‌موقع یک شیر آب، تعمیر یک نشتی کوچک یا اصلاح یک عادت روزمره، اثری به‌مراتب فراتر از آن چیزی دارد که تصور می‌کنیم.

بر همین باور، شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان، در کنار اقدامات فنی و زیرساختی، توسعه فرهنگ مصرف مسئولانه را نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین راهبردهای خود دنبال می‌کند. پویش «اصفهان منهای ۲۰» با هدف کاهش روزانه ۲۰ لیتر از مصرف آب هر شهروند و پویش «از من که برمیاد» با تأکید بر مسئولیت‌پذیری فردی، بر یک اصل مشترک استوارند؛ این‌که تغییرات بزرگ، از تصمیم‌های کوچک و رفتارهای روزمره هر یک از ما آغاز می‌شود. اگر هر شهروند باور داشته باشد که حفظ آب از خانه، محل کار و رفتار شخصی او آغاز می‌شود، نتیجه این همراهی، پایداری منابع آبی برای همه خواهد بود.

مدیریت مصرف، به معنای کاهش کیفیت زندگی یا چشم‌پوشی از آسایش نیست؛ بلکه به معنای استفاده آگاهانه و هوشمندانه از سرمایه‌ای است که جایگزینی برای آن وجود ندارد. احترام به حق نسل امروز و نسل‌های آینده، در گرو آن است که آب را نه یک کالای همیشگی، بلکه سرمایه‌ای ارزشمند و محدود بدانیم.

بی‌تردید آینده آب، تنها در گرو بارش‌های آسمانی یا اجرای طرح‌های بزرگ نیست؛ آینده آب را رفتار امروز ما می‌سازد. پویش «از من که برمیاد» دقیقاً به همین معناست؛ این‌که منتظر معجزه نباشیم، بلکه باور کنیم بستن یک شیر، کوتاه کردن یک دقیقه از زمان استحمام یا تعمیر به‌موقع یک شیر فرسوده، اقدامی است که از «من» برمی‌آید و تأثیر آن کم‌تر از طرح عمرانی نیست. اگر هر یک از ما سهم خود را در مدیریت مصرف بپذیرد و این پویش را نه یک شعار، که یک تعهد روزانه بداند، مجموع این مسئولیت‌پذیریِ فردی، آینده‌ای مطمئن‌تر برای منابع آب و امنیت آبی کشور رقم خواهد زد.

امروز بیش از هر زمان دیگری، آینده آب از «من» آغاز می‌شود؛ زیرا هر اقدامی که ءاز من برمیاد» می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد.

به گزارش پایگاه خبری شهر اصیل و به نقل از پایگاه خبری طبیعت گردشگران مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری اصفهان، با اشاره به حساسیت زیرساخت‌های آب و انرژی، اظهار کرد: تداوم خدمت‌رسانی در شرایط بحرانی، مستلزم آمادگی همه‌جانبه دستگاه‌های اجرایی، تدوین سناریوهای عملیاتی و هماهنگی مستمر میان مجموعه‌های خدمات‌رسان است.

سید امیر جعفری با تأکید بر ضرورت ارتقای سطح آمادگی دستگاه‌های حوزه انرژی در برابر تهدیدات دشمن و مخاطرات متوجه زیرساخت‌ها افزود: دستگاه‌های مسئول باید طرح‌های پاسخ به بحران را متناسب با سناریوهای مختلف، تهیه و به‌روزرسانی کنند و آموزش‌های تخصصی لازم برای مواجهه با تعرض به زیرساخت‌های آب و برق را در دستور کار قرار دهند.

وی تهیه و پیش‌بینی تجهیزات حفاظت فردی، صیانت از تأسیسات و مخازن راهبردی، کاهش وابستگی متقابل شرکت‌های خدمات‌رسان، تدوین طرح‌های تداوم خدمت، بازگشت‌پذیری سریع، جایگزینی خدمات و توجه به تهدیدات نوین را از مهم‌ترین الزامات افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی برشمرد.

جعفری همچنین با تقدیر از طراحی و تجهیز خودروی فرماندهی صحنه شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان گفت: راه‌اندازی این خودروی تخصصی، ظرفیت مدیریت میدانی و فرماندهی عملیات در شرایط بحرانی را به شکل قابل توجهی افزایش داده و اقدامی ارزشمند در ارتقای آمادگی عملیاتی این شرکت به شمار می‌رود.

در ادامه این نشست، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان، با ارائه گزارشی از عملکرد این شرکت در دوران جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ رمضان، اظهار کرد: با تلاش شبانه‌روزی کارکنان، خدمات آب و فاضلاب در سراسر استان بدون وقفه تداوم یافت و تمامی ظرفیت‌های فنی و عملیاتی برای حفظ پایداری شبکه به کار گرفته شد.

ناصر اکبری با بیان این‌که طراحی خطوط انتقال و شبکه‌های آبرسانی استان با هدف حداقل‌سازی مصرف انرژی انجام شده است، افزود: به دلیل بهره‌گیری از طراحی‌های بهینه و اصول مهندسی، آبفای استان اصفهان در شاخص بهره‌وری انرژی در انتقال آب، جایگاه نخست کشور را به خود اختصاص داده است.

وی ادامه داد: سناریوهای متعددی برای شرایط بحران، به‌ویژه قطعی برق، تدوین شده است تا در هر شرایطی، تأمین پایدار آب شرب مشترکان با حداقل اختلال ادامه یابد.

اکبری خاطرنشان کرد: تقویت زیرساخت‌های پدافند غیرعامل، افزایش آمادگی عملیاتی، توسعه تجهیزات مدیریت بحران و هماهنگی مستمر با سایر دستگاه‌های خدمات‌رسان، از مهم‌ترین برنامه‌های آبفای استان اصفهان به منظور ارتقای تاب‌آوری شبکه‌های آب و فاضلاب است.

همچنین مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای اصفهان با تشریح اقدامات انجام‌شده برای مدیریت مصرف برق اظهار کرد: اجرای طرح‌های بهینه‌سازی، شناسایی و برخورد با مصارف غیرمجاز و مدیریت بار شبکه، نقش مؤثری در کنترل ناترازی برق استان در سال جاری داشته است.

امین مقدس ابراز امیدواری کرد: با استمرار اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف و همکاری مشترکان، تابستان امسال با کمترین میزان خاموشی و بیشترین پایداری شبکه برق سپری شود.

در پایان این نشست، بر استمرار هماهنگی میان دستگاه‌های عضو کارگروه انرژی و تأمین نیازهای ضروری، توسعه برنامه‌های پدافند غیرعامل، افزایش آمادگی عملیاتی و تقویت زیرساخت‌های حیاتی استان به منظور ارائه خدمات پایدار به شهروندان در شرایط عادی و بحرانی تأکید شد.

به گزارش پایگاه خبری شهر اصیل و به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو(پاون) مدیر امور آب و فاضلاب منطقه بهارستان با اشاره به این‌که مرحله نخست این طرح با اعتباری بالغ بر ۸۵۰ میلیارد ریال اجرا می‌شود افزود: هم‌اکنون عملیات اجرایی ۱۱ کیلومتر خط انتقال و شبکه توزیع آب واحدهای نهضت ملی مسکن شهر بهارستان با استفاده از لوله‌هایی به قطرهای ۱۶۰، ۳۰۰، ۴۰۰ و ۶۰۰ میلی‌متر در حال انجام است.

به گزارش پایگاه خبری شهر اصیل و به نقل از ایرنا اصفهان سال‌هاست با چالش کم‌آبی دست و پنجه نرم می‌کند، کاهش بارندگی، افت منابع آب زیرزمینی، تداوم خشکسالی و افزایش نیاز آب آشامیدنی، کشاورزی و صنعت، این استان را به یکی از کانون‌های اصلی تنش آبی کشور تبدیل کرده و اکنون که با افزایش محسوس دمای هوا و تداوم روزهای گرم تابستان، مصرف آب نیز روندی صعودی یافته، ضرورت مدیریت مصرف بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است.

افزایش دمای هوا تنها به معنای گرم‌تر شدن روزها نیست. گرما موجب افزایش مصرف آب در بخش خانگی، فضای سبز، صنایع و حتی بخش کشاورزی می‌شود. استفاده بیشتر از کولرهای آبی، استحمام، شست‌وشوی بیشتر و آبیاری فضای سبز، حجم قابل توجهی از مصرف روزانه را افزایش می‌دهد موضوعی که در استانی مانند اصفهان با منابع محدود آبی، می‌تواند پیامدهای جدی به همراه داشته باشد.

کارشناسان حوزه آب معتقدند اگرچه توسعه زیرساخت‌ها، اجرای طرح‌های انتقال آب، بازچرخانی پساب و مدیریت منابع از اقدامات ضروری دولت است، اما هیچ‌کدام بدون مشارکت مردم به نتیجه مطلوب نخواهد رسید، بنابراین مدیریت مصرف آب نخستین و کم‌هزینه‌ترین راهکار عبور از تنش آبی محسوب می‌شود.

اصفهان از جمله استان‌هایی است که طی سال‌های اخیر با کاهش شدید ذخایر سد زاینده رود، افت سطح آبخوان‌ها و فرونشست زمین مواجه بوده و کاهش ورودی آب به سد و محدودیت منابع موجود تأمین آب آشامیدنی میلیون‌ها نفر در این استان را با چالش مواجه کرده و اهمیت مدیریت مصرف را بیش از گذشته گوشزد می‌کند.

بر مبنای آمار موجود، ادامه روند افزایش مصرف در روزهای گرم می‌تواند فشار مضاعفی بر شبکه توزیع آب وارد کند. در ساعات اوج مصرف، برداشت آب از شبکه به بالاترین میزان می‌رسد و همین موضوع احتمال افت فشار آب در برخی مناطق را افزایش می‌دهد.

اما بررسی الگوی مصرف نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از آب آشامیدنی در مصارف غیرضروری استفاده می‌شود. شست‌وشوی خودرو با شلنگ، آبیاری باغچه‌ها در ساعات گرم روز، شستن حیاط و معابر با آب آشامیدنی و استفاده غیر اصولی از کولرهای آبی از جمله مهم‌ترین مصادیق هدررفت آب است.

کارشناسان توصیه می‌کنند که شهروندان آبیاری فضای سبز را به ساعات ابتدایی صبح یا پس از غروب آفتاب موکول کنند تا میزان تبخیر کاهش یابد، همچنین استفاده از روش‌های نوین آبیاری، نصب تجهیزات کاهنده مصرف روی شیرآلات، تعمیر سریع نشتی‌ها و کاهش زمان استحمام می‌تواند نقش قابل توجهی در صرفه‌جویی داشته باشد.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مصرف آب در فصل تابستان مربوط به کولرهای آبی است. تنظیم صحیح شناور، جلوگیری از سرریز شدن آب، سرویس به موقع پوشال‌ها و استفاده از سایبان برای کولرها می‌تواند ضمن کاهش مصرف آب، راندمان سرمایش را نیز افزایش دهد.

فرهنگ مصرف بهینه ریشه در خانواده دارد

بی تردید فرهنگ مصرف صحیح باید از خانواده آغاز شود. آموزش کودکان درباره ارزش آب، مشارکت همه اعضای خانواده در مدیریت مصرف و تبدیل صرفه‌جویی به یک رفتار روزمره، می‌تواند آثار ماندگاری در کاهش مصرف داشته باشد.

در کنار بخش خانگی، صنایع نیز طی سال‌های اخیر به سمت استفاده از پساب تصفیه شده، بازچرخانی آب و کاهش برداشت از منابع طبیعی حرکت کرده‌اند که توسعه این رویکرد علاوه بر حفظ منابع آب، به پایداری تولید و کاهش فشار بر منابع زیرزمینی نیز کمک می‌کند. در بخش کشاورزی هم توسعه سامانه‌های آبیاری نوین، تغییر الگوی کشت، کاشت گیاهان مقاوم به خشکسالی و افزایش بهره‌وری آب از مهم‌ترین راهکارهای مقابله با بحران کم‌آبی به شمار می‌رود.

تجربه سال‌های اخیر نشان داده که کاهش چند درصدی مصرف آب توسط شهروندان، تأثیر قابل توجهی در حفظ پایداری شبکه آب‌رسانی دارد. اگر هر خانواده تنها چند لیتر در روز کمتر مصرف کند، در مجموع میلیون‌ها لیتر آب در سطح استان ذخیره خواهد شد آبی که می‌تواند در تأمین نیازهای اساسی روزهای گرم تابستان نقش تعیین کننده‌ای داشته باشد.

متخصصان حوزه محیط زیست نیز معتقدند صرفه‌جویی در مصرف آب تنها به حفظ منابع آبی محدود نمی‌شود، کاهش برداشت از سفره‌های زیرزمینی، جلوگیری از تشدید فرونشست زمین، حفظ اکوسیستم‌های طبیعی، پایداری زاینده رود و کاهش آسیب به تالاب گاوخونی از مهم‌ترین پیامدهای مدیریت صحیح مصرف آب است.

افزایش دمای هوا پدیده‌ای است که در سال‌های آینده نیز تداوم خواهد داشت و پیش‌بینی‌ها از تکرار تابستان‌های گرم‌تر حکایت دارد. از این رو، تغییر الگوی مصرف آب باید به یک فرهنگ دائمی تبدیل شود، نه اقدامی مقطعی که تنها در زمان بحران مورد توجه قرار گیرد.

مواجهه اصفهان با کسری 3 هزار لیتری آب در هر ثانیه

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب اصفهان با بیان این‌که شبکه آب آشامیدنی استان در ساعات اوج مصرف با کسری ۲ هزار و ۵۰۰ تا سه هزار لیتر آب در هر ثانیه روبه‌رو است، گفت: مدیریت مصرف و همراهی شهروندان، مهم‌ترین راهکار برای حفظ پایداری تأمین آب در روزهای گرم سال به شمار می‌رود.

ناصر اکبری اضافه کرد: کمبود یادشده معادل ۲.۵ تا ۳ مترمکعب آب در هر ثانیه است، رقمی که شاید در نگاه نخست چندان محسوس نباشد، اما این حجم از آب، نیاز شرب بیش از ۲۰ هزار نفر را در طول یک شبانه روز تأمین می‌کند و نشان دهنده فشار قابل توجه وارده بر شبکه آبرسانی استان در زمان اوج مصرف است.

وی با اشاره به تصور نادرست برخی شهروندان درباره بهبود وضعیت منابع آبی پس از بارندگی‌های اخیر افزود: هرچند میزان ورودی سد زاینده رود نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما این موضوع به معنای خروج استان از شرایط تنش آبی نیست و فاصله ذخایر موجود با شرایط معمول همچنان قابل توجه است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان، افت مستمر سطح آب‌های زیرزمینی و کاهش ذخایر سفره‌های آب دشت اصفهان را از مهم‌ترین چالش‌های بخش آب برشمرد و گفت: این وضعیت، وابستگی به منابع آب سطحی را افزایش داده و همزمان تقاضا برای برداشت از سد زاینده رود در بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی و صنعت را بیشتر کرده است.

اکبری تأکید کرد: با وجود این محدودیت‌ها، تأمین آب آشامیدنی شهروندان همچنان اولویت نخست مدیریت منابع آب استان است و همه برنامه‌ریزی‌ها با هدف حفظ پایداری این خدمت حیاتی انجام می‌شود.

وی از مشترکان خواست با پرهیز از مصارف غیر ضروری، رعایت الگوی مصرف و کاهش استفاده از آب در ساعات اوج مصرف، صنعت آب را در مدیریت شرایط موجود و تأمین پایدار آب شرب در فصل گرما همراهی کنند.

راهکارهایی ساده اما اثربخش برای صرفه جویی

در این ارتباط معاون بهره‌برداری آب شرکت آب و فاضلاب اصفهان در گفت و گو با ایرنا، مدیریت مصرف را مهم‌ترین عامل حفظ پایداری شبکه آب آشامیدنی در روزهای گرم سال دانست و گفت: هرچند اقدامات فنی گسترده‌ای برای تأمین آب پایدار در استان انجام شده، اما عبور از روزهای اوج مصرف بدون مشارکت شهروندان در مصرف بهینه آب امکان‌پذیر نخواهد بود.

محمودرضا فیروزی‌فر با اشاره به اینکه سرانه مصرف آب در استان اصفهان به ۱۶۷ لیتر برای هر نفر در شبانه روز رسیده است، اضافه کرد: این میزان از الگوی مصرف فراتر است و کاهش مصارف غیر ضروری می‌تواند سهم مؤثری در جلوگیری از افت فشار شبکه و استمرار خدمات آبرسانی داشته باشد.

وی یکی از مهم‌ترین مصارف آب در فصل تابستان را استفاده از کولرهای آبی عنوان و بیان کرد: هر کولر آبی روزانه بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ لیتر آب مصرف می‌کند اما با تنظیم شناور، نصب سایه‌بان، استفاده از دور کند و سرویس منظم کولرها می‌توان میزان قابل توجهی در مصرف آب صرفه‌جویی کرد.

معاون بهره‌برداری همچنین از مشترکان خواست تا فعالیت‌های پرمصرف از جمله شست‌وشو و استفاده از ماشین لباسشویی را به ساعات کم‌مصرف منتقل کنند و گفت: پرهیز از مصرف آب در بازه زمانی ۱۲ تا ۱۸، به کاهش فشار بر شبکه و توزیع متوازن‌تر آب در سطح استان کمک می‌کند.

فیروزی‌فر بر رعایت اصول فنی در استفاده از تجهیزات آبرسانی ساختمان‌ها نیز تأکید کرد و گفت: نصب مخزن ذخیره و پمپ مطابق استانداردها، راهکار مناسبی برای تأمین فشار آب است، اما اتصال مستقیم پمپ به شبکه توزیع اقدامی غیرقانونی محسوب می‌شود که علاوه بر ایجاد اختلال در شبکه، حقوق سایر مشترکان را نیز تضییع می‌کند.

وی با اشاره به تداوم شرایط کم‌آبی در منطقه افزود: شرکت ما همزمان با اجرای برنامه‌های کاهش هدررفت آب، اصلاح شبکه و مدیریت هوشمند تأسیسات، تلاش کرده است پایداری تأمین آب آشامیدنی را حفظ کند، اما اثربخشی این اقدامات در گرو همراهی مشترکان و رعایت الگوی مصرف است.

معاون بهره‌برداری آب شرکت آبفای استان اصفهان با اشاره به ادامه اجرای پویش «اصفهان منهای ۲۰» خاطرنشان کرد: این پویش با هدف کاهش روزانه ۲۰ لیتر از مصرف آب هر شهروند و ترویج فرهنگ مصرف مسوولانه دنبال می‌شود و مشارکت مردم، مهم‌ترین پشتوانه برای عبور از فصل گرما و حفظ پایداری شبکه آب شرب استان خواهد بود.

علیرضا کیوان با تشریح مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده در حوزه توسعه و نوسازی تأسیسات آب شهرستان اردستان اظهار داشت: این اقدامات علاوه بر کاهش هدررفت آب، زمینه بازگشت حداقل ۶ لیتر بر ثانیه آب شرب به چرخه مصرف و رفع کاهش فشار در تعدادی از شهرها و روستاها را فراهم کرده است.

وی افزود: در این مدت، 3 کیلومتر از شبکه توزیع آب شهر اردستان با هزینه‌ای بالغ بر ۱۵ میلیارد ریال در نقاط مختلف از جمله خیابان‌های امیر اویس، حکیم‌الملک، شهدا، شریعتی، بلوار شهید بهشتی و کمربندی این شهر اصلاح، تعویض و توسعه یافت که نقش مؤثری در برطرف شدن کاهش فشار شبکه داشته است.

وی افزود: در شهر زواره نیز دو کیلومتر از شبکه توزیع آب با هزینه ۷ میلیارد ریال اصلاح و نوسازی شد که نتیجه آن بازگشت ۱.۵ لیتر بر ثانیه آب شرب به چرخه مصرف بود. همچنین در شهر مهاباد، دو کیلومتر از شبکه توزیع آب با مشارکت قرارگاه محرومیت‌زدایی ارتش و با هزینه ۳۵ میلیارد ریال اصلاح شد که کاهش هدررفت ۲ لیتر بر ثانیه‌ای آب شرب در شبکه را به‌دنبال داشت.

مدیر امور آب و فاضلاب منطقه اردستان با اشاره به اجرای طرح‌های گسترده آبرسانی در روستاها خاطرنشان کرد: عملیات اصلاح و تعویض ۵.۵ کیلومتر شبکه توزیع آب روستای تلک‌آباد با هزینه ۴۵ میلیارد ریال، ضمن رفع قطعی‌ها و افت فشار ناشی از شکستگی‌های مکرر، موجب بازگشت ۲.۵ لیتر بر ثانیه‌ای آب شرب به چرخه مصرف شد. همچنین شبکه‌های توزیع آب در روستاهای خوش‌آباد موغار، مهراندو، سرهنگچه، بند آستانه و هُمبر نیز با هدف افزایش پایداری تأمین آب و کاهش حوادث شبکه نوسازی و اصلاح شد.

کیوان به ازسرگیری طرح‌های متوقف‌شده انتقال آب در مجتمع روستایی برزاوند نیز اشاره کرد و گفت: اجرای خط انتقال آب از مخزن مشترک اردستان – نائین به روستای کهنگ به طول ۶ کیلومتر و با اعتبار۸۰  میلیارد ریال، پس از شش سال وقفه از سر گرفته شد. همچنین اجرای خط انتقال آب از روستای کهنگ تا نیسیان به طول ۶ کیلومتر با مشارکت قرارگاه ۱۵ خرداد و اعتبار ۶۰ میلیارد ریال، بار دیگر وارد مرحله اجرا شد.

وی همچنین به اجرای یکی از مهم‌ترین طرح‌های انتقال آب شهرستان اردستان اشاره کرد و افزود: عملیات اصلاح خط انتقال آب اصفهان – اردستان از جنس فولاد و قطر 400 میلیمتر در محدوده چاه‌شور به طول ۷۵۰ متر و با هزینه ۱۶۰ میلیارد ریال به پایان رسید که پایداری انتقال آب این خط راهبردی را به شکل قابل توجهی افزایش داده است.

مدیر آبفای اردستان تأکید کرد: اجرای این طرح‌ها با هدف کاهش هدررفت آب، افزایش تاب‌آوری شبکه، رفع افت فشار، کاهش حوادث و تأمین پایدار آب شرب شهروندان و روستاییان شهرستان اردستان انجام شده و روند نوسازی زیرساخت‌های آب در مناطق مختلف شهرستان با اولویت نقاط دارای فرسودگی ادامه خواهد داشت.

فرشاد اسدی با اعلام این خبر افزود: این اقدام پس از تجهیز و راه‌اندازی ایستگاه پمپاژ فاضلاب برخوار و اجرای ۱۹ کیلومتر شبکه جمع‌آوری فاضلاب صورت گرفت و زمینه بهره‌مندی مشترکان از خدمات شبکه فاضلاب و انتقال بهداشتی پساب به تصفیه‌خانه شمال اصفهان را فراهم کرد.

وی با اشاره به توسعه زیرساخت‌های فاضلاب در منطقه برخوار اظهار کرد: تاکنون در حدود ۶۵ کیلومتر شبکه جمع‌آوری و خطوط انتقال فاضلاب با لوله‌هایی به قطرهای ۵۰۰، ۶۰۰ و ۸۵۰ میلی‌متر در این شهرها و روستاها اجرا شده است.

مدیر امور آب و فاضلاب منطقه برخوار درباره روند اجرای طرح‌های جمع‌آوری فاضلاب گفت: عملیات اجرای شبکه جمع‌آوری فاضلاب شهر حبیب‌آباد به طول ۲۰ کیلومتر تاکنون ۴۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است و با 5 کیلومتر لوله‌‎گذاری در شهر شاپورآباد، شبکه فاضلاب این شهر به پیشرفت ۲۰ درصدی رسیده است.

اسدی ادامه داد: با اجرای ۹ کیلومتر شبکه جمع‌آوری در روستای محسن‌آباد، شبکه فاضلاب در این روستا 50 درصد پیشرفت داشته است و شبکه فاضلاب روستای علی‌آباد ملاعلی نیز با ۱۳ کیلومتر لوله‌گذاری با پیشرفت 85 درصدی همراه بوده است.

وی با تأکید بر ادامه روند توسعه شبکه فاضلاب در منطقه برخوار خاطرنشان کرد: با پیگیری‌های انجام‌شده برای جذب اعتبارات عمرانی، عملیات تکمیل باقی‌مانده شبکه‌های جمع‌آوری فاضلاب شهرها و روستاهای یادشده در سال‌جاری با سرعت بیشتری ادامه خواهد یافت تا زمینه اتصال مشترکان جدید و توسعه خدمات فاضلاب در منطقه فراهم شود.

این نظرسنجی در آیین رونمایی از پویش فرهنگی «از من که برمیاد» در شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان انجام شد و در آن 65 نفر از مشاوران بانوان دستگاه‌های اجرایی، نمایندگان سازمان‌های مردم‌نهاد و بانوان خبرنگار از رسانه‌های گروهی مورد سوال قرار رفتند.

هدف از اجرای پویش «از من که برمیاد»، یادآوری و آموزش مدیریت مصرف آب بر پایه مسئولیت‌پذیری فردی است و بر این اصل استوار شده که «اگر قرار است تغییری رخ دهد، آن تغییر باید از من شروع شود.»

بر اساس نتایج این نظرسنجی، شاخص رضایت‌مندی در چهار محور کلیدی شامل «کاربردی بودن محتوا»، «کیفیت برگزاری و زمان‌بندی»، «شفافیت اهداف» و «انگیزه معرفی به دیگران» به مرز ۱۰۰ درصد رسید که این دستاورد نشان می‌دهد استانداردهای اجرایی پویش در سطح بسیار مطلوبی قرار داشته و توانسته است انتظارات مخاطبان را به‌طور کامل برآورده کند.

همچنین بیش از ۶۸ درصد از شرکت‌کنندگان، آمادگی خود را برای پیوستن به «کارگروه‌های تخصصی» اعلام کرده‌اند و ۷۸ درصد از مخاطبان حاضر به ایفای نقش در بازنشر پیام‌های مصرف بهینه در شبکه‌های اجتماعی هستند. این اعداد نشان می‌دهد پتانسیل تبدیل مخاطبان به «سفیران ارتباطی پویش» در بالاترین سطح خود قرار دارد.

نتایج تحلیل داده‌های حاصل از این نظرسنجی، همچنین حاوی نکات قابل‌تأملی در حوزه رفتار مصرفی خانواده‌های ایرانی است. یکی از مهم‌ترین یافته‌های این پیمایش، شناسایی «ریشه روان‌شناختی» هدررفت منابع در خانواده‌هاست. بر اساس این نظرسنجی، ۴۶ درصد از پاسخ‌دهندگان «باور نداشتن به تأثیر اقدامات فردی» را بزرگ‌ترین مانع تغییر رفتار در خانواده‌ها معرفی کرده‌اند. این در حالی است که موانعی مانند «اطلاع‌رسانی ضعیف» و «کمبود محتوای جذاب» در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

بر اساس یافته‌ها، بیش از ۸۶ درصد از مخاطبان قالب‌های «ویدیو کوتاه» و «موشن‌گرافی» را مؤثرترین ابزار آموزش مصرف بهینه به خانواده‌ها می‌دانند و تنها 14 درصد به فرمت‌های ایستا مانند پوستر و اینفوگرافی تمایل نشان داده‌اند. همچنین ۶۷ درصد از مخاطبان، «شبکه‌های اجتماعی» را کانال اصلی دریافت پیام‌های آموزشی معرفی کرده‌اند که نشان‌دهنده تغییر بنیادین زیست‌بوم ارتباطی خانواده‌های ایرانی است.